Malatya-Hekimhan’da bir toplantıdaydık (20 Ağustos 2021). Romantizm, siviltoplumculuk, belediyecilik ve kamuculuk gibi konular üzerine düşünmemizi sağlayan tespit, açıklama, analiz ve öneriler yapıldı. Birçok demokratik kurumun birlikte organize ettiği toplantıda üretim, ürün, tüketim, kooperatifçilik, madencilik, doğayı savunma türünden pek çok konu bir araya getirilmişti. Bunca dağınık konuyu belli bir temaya bağlayarak sunmak kolay olmazdı ama konuşmalar […]
Doğal Yangınları Sosyal Yangınlara Çevirmek: MARKSİZMİN DOĞA FELSEFESİ Varlık doğanın, doğa da insanlığın evidir. Varlığın önemli bir bölümünü doğa oluşturur da diyebiliriz. Bu yüzden de doğanın varlıkla aynı şey olduğu bile söylenebilir. Doğanın büyük bir bölümü ise dağlardan, ovalardan, denizlerden ve ormanlardan oluşur. Eski insan için doğa bunlarla birlikte Tanrı, insan, akıl ve toplumu da […]
Tarihsel, iktisadi, sosyolojik ve psikolojik birçok boyutu bulunan milliyetçilik çağımızın, merkezi sorunlarından/belalarından birisidir. Entelektüel alandaki üretimlerin yüklüce bir kesimini devlet, millet (ulus), milliyetçilik, ırkçılık ve faşizm gibi konu ve kavramlar oluşturuyor. Ben çok küçük bir yönüne ilişkin kısaca kanaatimi paylaşmak istiyorum. Marksizm ve milliyetçilik gibi bir konu daha var ki, girmeyi düşünmüyorum. Şu kadarını baştan […]
Din deyince çoğu insan klasik dinleri (Yahudilik, Hıristiyanlık, İslam vs) anlıyor. Bu büyük bir yanılgı ve eksikliktir. Bugün dünyada din dendiğinde ben şahsen klasik dinlerden çok modern dinleri anlıyorum. Yani asıl, aktif ve etkili din Aydınlanma, laiklik, devletçilik, milliyetçilik, bilimcilik, hukukçuluk, ateizm, internet, marka, moda, futbol, çalışma ve tüketme bağımlılığıdır. Bunlara okul, medya, hastahane türünden […]
Sanat, günümüzde formunu ve sınırlarını genişleten bir etkinlik olarak yaşamımızdaki yerini koruyor ve üstelik bunu sıklıkla artırmakta olduğu da görülmektedir. Yaşama etkisi bakımından düşünüldüğünde belki de kültürün diğer disiplinleri olan bilim, politika ve felsefeyi de öncelediği ileri sürülebilir. Sanatın, tarihi ve işlevi bakımından düşünüldüğünde, ayrıcalıklı bir yere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Zira onun yalnızca modern sanattan […]
Felsefeye katkının kaynağını, yaşama yapılan katkıda aramak gerekiyor. Felsefenin Gözü’nde bu hafta yaşama ve felsefeye 20. yüzyılda yapılan katkıyı ele almayı planlıyoruz. Emperyalist savaşlar, faşizmler ve Sovyetik devrimlere eşlik eden felsefenin niceliğine ve niteliğine dair bir program olacak… 20. yüzyılda düşüncenin sınırları çok genişledi. Sanat akımları çoğalırken bilim dalları da bir hayli arttı. Düşüncedeki bu […]
Bu hafta (9 Temmuz 2021) tatil yapmak, yakınlarımı görmek ve entelektüel etkinliklerde bulunmak üzere İstanbul’dan Malatya’ya (köye) geldim. Düşünür, filozof, sanatçı ya da bilimci ile tatil kavramını bir araya getirmek zordur. Bedene tatil yaptırsak bile zihne, düşünceye tatil yaptırmak kolay olmuyor. İki üç günlük tecrübeden hareketle Malatya’nın sosyo-iktisadi özelliklerine ilişkin kısa bir değerlendirme yapmak istedim… […]
Geçen hafta “Ortaçağ’ı Nasıl Bilirsiniz?” biçiminde bir soru sormuştum. Şimdi de Ortaçağ’ı, ortadan kaldırdığı iddia edilen burjuvazinin nemenem bir sınıf olduğunu sormuş oluyorum. Bu hafta Felsefenin Gözü, burjuvazinin tarihsel rolünü açığa çıkarmayı planlıyor. Burjuvazi devrimci bir sınıf mıdır? Tarihte devrimci bir rol oynamış mıdır? Eskiden ilericiydi de şimdi gerici mi oldu? Sorular muhtelif. Burjuva çağında […]
Mehmet Akkaya ile DİN FELSEFESİNE BAKMAK Mehmet Akkaya’nın, “Din Felsefesi” adlı eserini yeni okudum. Eser, Batı ve Doğu Antik ve Ortaçağların dinsel inanç ve anlayışlarından başlayarak, aydınlanma döneminin ve özel olarak Marksizmin din incelemesine ve oradan Alevi ve Şeyh Bedreddin’in tasavvuf-felsefesine ve devrimci girişimine uzanan kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Kitabın büyük bir bölümü Marksizm, Alevilik […]
Hafta sonu (19 Haziran 2021) Güngören Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Cem Evi’nde idik. Alevilik ve İslam arasındaki ilişkiye felsefi bir yorum getirmek konu başlığı olarak düşünülmüştü. Aleviliğin, gerçekte Kızılbaş inanç topluluğunun evrim geçirmiş bir hali olduğu, sunum sırasında vurgulanan belirgin temalardan birisi oldu. Pandeminin yarattığı tedirginlik nedeniyle, gerekli sağlık önlemlerine de özen gösterilen […]